Naar de inhoud springen

Een insuline-allergie

Er is aardig wat onderzoek gedaan naar allergische reacties op humane insuline. Op Pubmed krijg je 295 hits bij de zoekopdracht. Humaan betekent nagemaakt van het menselijk lichaam, want tot in de jaren ’80 spoot men nog dierlijke insuline en hier kregen veel mensen heftige allergische reacties op. Nu de insulines sinds de jaren ‘90 sterk verbeterd zijn, is dit aantal sterk verminderd en redelijk onbekend, maar allergieën komen toch nog bij 2,4% van alle insulinegebruikers voor.

Waar komt het door?

Allergische reacties op insuline ontstaan doorgaans binnen enkele minuten na een injectie en zijn meestal lokale overgevoeligheidsreacties, denk aan roodheid, pijn, zwelling, branderigheid en jeuk. Zo’n reactie kan enkele uren aanhouden. In zeldzamere, ernstigere gevallen kan een totale lichaamsreactie krijgen, variërend van roodheid over het hele lichaam, opgezwollen lippen/oogleden en benauwdheid. Bij sommige mensen kan een insulineallergie zich ook uiten in moeizaam te reguleren bloedsuikers en het nodig hebben van hele grote hoeveelheden insuline.

Mariska Strijtveen, diabetesverpleegkundige in de Isala Klinieken vertelt dat ze bekend is met enkele gevallen:

Mijn ervaring met overgevoeligheid voor insuline is dat dit met name voorkomt bij de langwerkende insuline. Als mensen huiduitslag krijgen na het inspuiten van de insuline, doen we een allergietest op alle ingrediënten van de insuline; de stof zelf, de oplosmiddelen en de hulpstoffen. We kunnen het meestal oplossen door voor een andere insuline te kiezen.

Van een overgevoeligheid voor kortwerkende insuline kan je lipohypertrofie krijgen, een soort kuilen in de huid.

Als men vermoed dat je een allergie hebt, kan dit getest worden bij een dermatoloog. De meest logische eerste stap bij een overgevoeligheid voor insuline lijkt het proberen van een andere soort insuline. Er zijn verschillende merken op de markt, met een wisselende samenstellingen en het kan voorkomen dat je bij de één een reactie krijgt en bij de ander niet. Dit kan alleen als je allergisch blijkt te zijn voor de hulpstoffen of  de oplosmiddelen.

Het overgrote deel van de allergieën voor de insuline zelf is van voorbijgaande aard en kan dan behandeld worden met antihistaminica. Dit geneest de allergie niet, maar het kan de klachten wel verminderen. Mocht de reactie erg heftig zijn of de behandeling heeft geen of weinig effect, kan er besloten worden om iemand te desensibiliseren. Dit is een vorm van immunotherapie, om het afweer systeem door middel van hele kleine beetjes insuline tolerant te maken voor een allergeen. Meer hier over kan je lezen in deze folder.

Sander is één van de ongelukkigen die allergisch is voor bepaalde soorten insuline:

Direct na mijn diagnose ging ik met mijn behandelend team op zoek naar de juiste insuline. Op het kortwerkende Humalog reageerde ik goed. De langwerkende insuline viel echter tegen, want ik bleek allergisch te zijn voor Levemir. Van deze insuline zwollen mijn mond en lippen op. Ook kreeg ik er rode bultjes van op mijn huid. Dit trad al vrij snel op na toedienen van de Levemir. Ik was genoodzaakt om direct contact op te nemen met het ziekenhuis.Ik kreeg daar een andere langwerkende insuline, Lantus, maar hiervan kreeg ik ook dezelfde bijwerkingen. Mijn luchtwegen raakten ook verstopt en ik kreeg direct medicatie tegen de allergisch reactie. Bij mij was de keuze snel gemaakt en ik ging over op de pomp, omdat deze alleen gebruik maakt van kortwerkende insuline. Dat bleef Humalog. De pomp gaf mijn vrijheid terug, maar het in Nederlandse ziekenhuis het protocol om eerst te leren spuiten.

Resistent voor subcutane insuline

Insuline wordt via injecties of de insulinepomp in het onderhuids bindweefsel gespoten. Hierna wordt het langzaam opgenomen. Mensen met een resistentie voor subcutane injecties, reageren niet op deze wijze van spuiten (of pomp), maar reageren wel goed als de insuline direct in de bloedbaan wordt gespoten. De oorzaak is onbekend. De oplossing voor deze mensen is een inwendige insulinepomp. Deze wordt door een operatie in de buikholte gebracht en er loopt een katheter naar de lever. Het enige ziekenhuis in Nederland waar dit mogelijk is, is het Isala in Zwolle.

Eventueel kan bij een ongevoeligheid voor insuline ook een inwendige insulinepomp worden overwogen. De meeste van deze patiënten liggen gemiddeld een week per maand in het ziekenhuis om de gevoeligheid voor insuline door middel van een infuus te verhogen.

Jessica is één van de zeventig mensen in Nederland die een inwendige insulinepomp heeft:

Ik bleef hoog zitten en spoot veel. Een pompje werkte ook niet goed en ik werd opgenomen in het ziekenhuis in Nijmegen. Omdat ik daar een infuus had, ging het daar goed. Ze dachten eerst dat het aan mij lag, omdat het in het ziekenhuis goed ging. Toen heb ik in Nijmegen een onderzoek gehad met bloed en insuline toediening. Daaruit bleek dat ik de insuline niet opnam, het verdween gewoon.Ik heb eerst een PAC gekregen, een thuis-infuus met een cassette gevuld met insuline. De behandeling werd me bijna fataal, want ik kreeg bacteriële infecties. Toen heeft mijn arts contact opgenomen met dr. Bilo in Zwolle en is het balletje gaan rollen met de inwendige pomp.

Mijn inwendige pomp werkt eigenlijk hetzelfde als een normale insulinepomp qua bediening, ik heb een afstandsbediening die op bluetooth werkt. Alleen moet ik eens in de 6 weken naar Zwolle waar ze met een naald door mijn buik 5000 eenheden toevoegen. Elke zeven jaar moet ik geopereerd worden om de batterij te vervangen. Het is mijn enige optie dus daar ben ik heel blij mee, want anders was ik er niet meer geweest. Maar soms zou ik ‘m het liefst eruit halen en op mijn nachtkastje willen leggen. Hij is 8 cm doorsnee en 2 cm dik dus bij een strak truitje zie je de pomp goed zitten.”

Als je vermoed dat je overgevoelig, allergisch of resistent bent voor insuline is het raadzaam om contact op te nemen met je behandelaar om te onderzoeken voor welke stoffen je precies allergisch bent en de mogelijkheden te bespreken.

Bronnen:

https://www.vumc.nl/

http://www.ntvg.nl/

http://www.jmedicalcasereports.com/