Naar de inhoud springen

Column Anne – Last van diabetes

Heb je daar nu eigenlijk écht ‘last’ van, diabetes?” vroeg een vriendin me laatst. Misschien heel stom, maar op dat moment wist ik het ook niet.

Ik weidde uit dat dat eraan lag wat ‘last’ inhoudt, dat het soms vervelend is, maar dat ik alles kan, dat ik me over het algemeen goed voel en nergens echt ‘last’ van heb. Allemaal 100% waar voor mij en toch had ik dat anders aan moeten pakken. Het is zo lastig om in een paar zinnen duidelijk te maken wat diabetes inhoudt.

NATUURLIJK heb ik last van diabetes. Potverdorie. Het grote woord mag er eindelijk uit… Het beheerst mijn leven niet (en zelfs dat, alleen tot op zekere hoogte), maar verder zit diabetes altijd in mijn hoofd. Bij alles wat ik doe. Bij alles wat ik plan. Altijd.

Het went, dat klopt. Maar het is verdorie klote om bij alles wat je lippen passeert te moeten denken en te moeten tellen. Niet zo’n beetje ook. Koolhydraatratio, correctieratio, huidige bloedsuiker, sport, het weer, eten, ongesteld zijn, ziek zijn, verkouden zijn, stress, slaaptekort. En zo kan men wel een boek vol schrijven met ‘dingen die de bloedsuiker beïnvloeden’. Voor een buitenstaander is een insulineinjectie gewoon een spuitje, een prikje, maar daar zitten ook een boel wiskunsten achter. Niemand realiseert zich dat echt, maar wij diabeten zijn allemaal wiskunstenaars.

We zijn ook een beetje onze eigen dokters en verpleegkundigen. Misschien zelfs diëtisten. Allemaal hebben we wat verstand van voeding, de één wat meer dan de ander, maar een koolhydraat weet iedere diabeet te identificeren. Net zoals ratio’s, bolus, basaal, HbA1c, insuline, bètacellen, onze kapotte pancreas, tropische eilanden van Langerhans, gevreesde glucagon en keto-acidose. Diabetes is een vak apart.

Die ‘last’ wordt misschien ook wel een beetje normaal, maar dat is oké. Het hoort bij diabetes: de hypo’s en hypers, het koolhydraten tellen, de slechte nachten, de vermoeidheid, het bloedprikken, de ziekenhuisbezoeken. Voor iedereen is dat vanzelfsprekend. Voor degenen die het zo nu en dan wat minder gunstig treffen horen zelfs oogproblemen, nierproblemen, zenuwproblemen, flauwvallen en coma’s daarbij. Dat lijkt me een behoorlijke last, maar dat is óók gewoon… zoals het is, al neemt dat de last natuurlijk niet weg.

Mensen onderschatten vaak wat diabetes inhoudt en eigenlijk is dat ook niet gek. Ik verzucht nooit: ”Goh, nu moet ik wéér een spuit geven voor mijn 3 boterhammen waarvan 1 met chocopasta, 1 met kaas en 1 met pindakaas en een (redelijk kleine) appel; 15 x 3 + 2 + 12 = 59 koolhydraten; 59 / 10 = 6 eenheden; en mijn bloedsuiker is nu  8,9, dus dan moet ik wat corrigeren; 9 – 7 = 2; 2 / 2 = 1 eenheid corrigeren; samen is dat 7 eenheden; en ik ga zo sporten, dus dan toch maar niet corrigeren; en het is heel warm, dus misschien moet ik dan toch maar wat minder insuline spuiten. Wat heb ik toch veel last van diabetes!”. Ik hoor ook zelden iemand echt klagen over diabetes, want al die gedachtenkronkels en problemen worden ‘normaal’ ook al blijven ze voor altijd vervelend en wel degelijk een ‘last’.

‘Ja, ik heb last van diabetes, maar je hoort me niet klagen. Het is goed zo.”